Dorp Moerdijk bevrijd!

Na een aantal dagen hevige strijd lukte het de geallieerde Poolse troepen op 9 november 1944 dan toch: de Duitse bezetter trekt zich terug. Na 4,5 jaar was dorp Moerdijk weer vrij. Het dorp is dan wel voor een groot deel verwoest. Op de foto van stichting Heemkunde Moerdijk zie je de Poolse bevrijders het dorp binnentrekken.

De Duitse bezetting ging niet bepaald onopgemerkt aan de Moerdijkers voorbij. Met dank aan de strategische ligging werden het dorp en de directe omgeving behoorlijk getroffen door de strijd. Op 10 mei 1940 al veroveren de Duitsers in 3 uur tijd de Moerdijkbrug en het dorp. Diezelfde Duitsers verdedigen in september 1944 de Moerdijkbrug met alle geweld wanneer de geallieerde troepen oprukken.

Het is namelijk belangrijk voor de geallieerden om te zorgen voor een vrije route naar de Veluwe. Daarom moeten de verdedigingswerken rond Moerdijk uitgeschakeld worden. En dus volgt er op zondagochtend 17 september een bombardement, tijdens de kerkdienst. De kerk en de kerkgangers werden gespaard.

Dat betekent dus niet het einde van de oorlog voor de Moerdijkers. Het dorp komt in november 1944 in de frontlinie te liggen. Tot drie keer toe worden de geallieerden in de buurt van het dorp door de Duitsers teruggedrongen. De Polen nemen Moerdijk en de Duitse anti-tankstellingen die er liggen zwaar onder vuur met hun artillerie. Veel inwoners worden geëvacueerd,  maar zo’n 250 mannen, vrouwen en kinderen schuilen in de kelders van het klooster aan de Steenweg.

Uiteindelijk slagen Poolse bevrijders er na dagen huis aan huis gevechten in het dorp definitief te bevrijden. Het is dan grotendeels verwoest: 55% van het dorp is totaal vernield, 35% zeer zwaar beschadigd en 10% licht beschadigd. Van de historische bouwwerken is (behalve de uit de 19e eeuw stammende hervormde kerk) niets over. De wederopbouw kan beginnen.